İfraz Ne Demek? İfraz İşlemi Neden Yapılır?

İfraz işlemi nedir?

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, ifrazı “ayırma” işlemi olarak ele alır. İşlem, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15 ve 16’ncı maddeleri kapsamında yürütülür. İfraz sonucunda tek parsel olan taşınmaz, hukuki ve teknik açıdan bölünerek bağımsız parseller hâline getirilir. Gerekli idari ve teknik süreçler tamamlandığında yeni parseller tapu siciline ayrı kayıtlarla tescil edilir.

Taşınmaz sahibi arsasını istediği şekilde bölemez. İfrazın ilgili imar planına ve imar mevzuatına uygun olması gerekir. İmar planı bulunan alanlarda, ilgili kanun uyarınca öncelikle parselasyon planının yapılması esastır.

İfrazlı arsa ne anlama gelir?

İfrazlı arsa, daha büyük bir parselin bölünmesiyle oluşan ve ayrı parsel numarasıyla tapu siciline tescil edilebilen arsayı ifade eder. Kaynakta verilen örneğe göre, imar ve parselasyon koşullarını sağlayan 2.000 metrekarelik bir arsanın 1.000’er metrekarelik iki parsele ayrılması hâlinde oluşan parseller ifrazlı arsa olarak değerlendirilebilir. Bu ölçüler temsili olup bölünebilecek parsel büyüklüğü, taşınmazın bulunduğu bölgedeki imar planına ve mevzuata göre değişir.

Bir arsanın ifraz edilmiş olması, üzerinde doğrudan yapılaşmaya başlanabileceği anlamına gelmez. Parselin imar durumu, kullanım kararı, yapılaşma koşulları ve diğer mevzuat hükümleri ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle ifrazlı arsa bakımından tapu ve parsel bilgilerinin yanı sıra güncel imar durumunun da kontrol edilmesi gerekir.

İfraz neden yapılır?

İfraz; büyük bir arsa veya arazinin daha küçük bağımsız parsellere ayrılması, taşınmazın belirli bölümlerinin ayrı ayrı satılabilmesi, miras ya da ortak mülkiyet durumlarında paylaşımın kolaylaştırılması ve parsellerin imar planındaki kullanım kararlarına uygun hâle getirilmesi amacıyla yapılabilir. Ayrıca oluşturulan parsellerin birbirinden bağımsız şekilde değerlendirilmesi de ifraz nedenleri arasında yer alır.

İfraz talebinde bulunulması, taşınmazın mutlaka bölünebileceği anlamına gelmez. Özellikle birden fazla kişinin pay sahibi olduğu taşınmazlarda mülkiyet yapısı, imar planı, parsel büyüklüğü ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilir.

İfraz başvurusu ve işlem aşamaları

İşlem, taşınmazın ifraza uygun olup olmadığının kontrol edilmesiyle başlar. Ardından yetkili mühendislik bürosu ölçüm ve teknik çalışmaları yaparak ifraz dosyasını hazırlar. Dosya ve gerekli belgeler ilgili idareye sunulur. Uygun bulunması hâlinde onay süreci tamamlanır. Teknik dosya daha sonra kadastro müdürlüğü tarafından kontrol edilir. Hata veya eksiklik varsa bunların giderilmesi gerekir. Son kontrollerin ardından yeni parseller tapu siciline tescil edilir.

Başvuru, taşınmazın bulunduğu yere göre belediye encümenine veya il özel idaresine sunulmak üzere ilgili idareye yapılır. Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni, bu sınırların dışında ise il encümeni karar verir. Onayın ardından kadastro kontrolleri ve tapu tescili yürütülür.

Gerekli belgeler ve işlem süresi

Belgeler taşınmazın bulunduğu yere, niteliğine ve yetkili idarenin uygulamalarına göre değişebilir. Genel olarak yetkili mühendis tarafından hazırlanan teknik belgeler, işlem vekil aracılığıyla yapılacaksa vekâletname ve ilgili idarenin istediği diğer belgeler talep edilir. Başvuru öncesinde güncel belge listesinin ilgili belediye veya yetkili idareden kontrol edilmesi gerekir.

İfrazın tamamlanma süresi; taşınmazın özelliklerine, başvurulan idareye, teknik kontrollerin kapsamına ve belgelerin eksiksiz olup olmadığına göre değişir. Dosyanın hazırlanması, idare onayı, kadastro kontrolü ve tapu tescili farklı aşamalardır. Belgelerdeki eksiklikler veya teknik düzenleme ihtiyacı süreci uzatabilir. Bu nedenle her taşınmaz için geçerli kesin bir süre vermek mümkün değildir.

İfraz ve tevhit arasındaki fark

İfraz, tek parselin birden fazla parsele ayrılmasıdır. Tevhit ise birden fazla parselin birleştirilerek tek parsel hâline getirilmesi işlemidir.